
Şişirme makinesi soğutma, bidondan şişeye kadar tüm şişirme ürünlerinde çevrim süresini ve et kalınlığı dağılımını belirler. Ekstrüzyon şişirmede de streç şişirmede de kalıp suyu, hidrolik yağ ve yüksek basınçlı hava kompresörü olmak üzere üç ayrı soğutma ihtiyacı vardır. Bu yazıda bu noktaların nasıl planlanacağını anlatıyoruz.

Ekstrüzyon şişirmede soğutma
Ekstrüzyon şişirmede parison kalıp içinde şişirilir ve kalıp duvarına temas ederek soğur. Kalın cidarlı bidon ve tanklarda soğutma süresi uzundur; bu yüzden kalıp suyunun kararlı sıcaklıkta ve yüksek debide gelmesi çevrimi doğrudan kısaltır. Ayrıca ekstrüderin besleme bölgesi ve dişli kutusu da soğutma ister.
Streç şişirmede soğutma
PET şişe üreten streç şişirme makinelerinde preform önce ısıtılır, sonra şişirilir. Kalıp, şişenin şeklini sabitlemek için soğutulur. Isıya dayanıklı şişelerde ise kalıbın bir kısmı sıcak tutulur. Bu tip makinelerde farklı sıcaklıkta iki devre bulunabilir.
Yüksek basınç hava kompresörü
Şişirme havası yüksek basınçlı kompresörlerle sağlanır. Bu kompresörlerin ara ve son soğutucuları ciddi miktarda ısı üretir. Kompresör soğutması çoğu zaman chiller yerine kule veya dry cooler suyuyla karşılanabilir; böylece chiller yalnızca kalıp için çalışır ve gereksiz büyümez.
Planlama önerileri
- Kalıp, hidrolik ve kompresör yüklerini ayrı ayrı hesaplayın.
- Düşük sıcaklık gerektirmeyen yükleri serbest soğutmaya veya kuleye bağlayın.
- Kalıp devresinde filtre ve kapalı devre kullanın; ince kanallar tortuya hassastır.
- Yoğuşma riskine karşı su sıcaklığını ortam nemine göre ayarlayın.
Kış aylarında dış havadan yararlanan dry cooler sistemleri şişirme tesislerinde enerji tüketimini belirgin şekilde düşürür.
Sık sorulan sorular
Şişirme kalıbında su kaç derece olmalı?
Ürün, malzeme ve et kalınlığına göre değişir. Hedef, şişenin yüzeyi bozulmadan en kısa sürede şeklini almasıdır; yoğuşma oluşmayacak en düşük sıcaklık genellikle iyi bir başlangıçtır.
Kompresörü chiller suyuyla soğutmak gerekir mi?
Çoğu durumda gerekmez. Kompresör üreticisinin izin verdiği su sıcaklığı kule veya dry cooler ile sağlanabiliyorsa bu daha ekonomiktir.
Tek chiller tüm hattı besleyebilir mi?
Besleyebilir; ancak farklı sıcaklık ihtiyaçları için karışım vanaları veya ayrı devreler planlanmalıdır.
Şişirme hattınızın soğutma yükünü birlikte çıkaralım. Makine bilgilerinizi ve hedef sıcaklıkları iletişim sayfamızdan gönderin; mühendislerimiz ihtiyacınıza uygun sistemi birlikte belirlesin.
Ayrıca bakınız: Hava soğutmalı ve su soğutmalı chiller farkı
Bu yazıyı Öztek Soğutma mühendislik ekibi hazırladı. Öztek Soğutma, Konya’daki tesisinde endüstriyel chiller ve proses soğutma sistemleri tasarlar ve üretir.
